पत्रातलं काही

आदरणीय शंभू राजा,   आजच्या घडीला आधुनिक जगात वावरणारा मी तुझा एक सामान्य मावळा, पुन्हा एकदा मी तुला मोठ्या पडद्यावर पाहून आलो. छत्रपतींचे स्वराज्य पुन्हा एकदा पाहून आलो. तू आलास माझ्या स्वप्नात आणि मला खुद्द विचारलेस, तू काय काय पाहिलेस रे ?  माझा कागद समोर तयार होता, भरभर लिहू लागलो,  " आईची माया, वडिलांची छत्र छाया काय असते ?  स्वराज्यासाठी स्वेच्छेने जमलेली रयत. स्वातंत्र्यासाठी बांधलेली मूठ पाहून आलो. रयतेतल्या हर एक मावळ्यांनी रचलेला स्वतःचा एक इतिहास, मोहरापेक्षा ही मौल्यवान वाटावे एवढे प्रगल्भ बोलणे. हत्यार नसताना बुद्धीने लढण्याचा गनिमी कावा,  सारे सारे वैभव जपण्यासाठी उभारलेली दगडी विश्वासू तटबंदी तसेच विश्वासू मंत्री मंडळ, प्रजेला समर्पित झालेल्या राजाचा तो इतिहास... काय काय पाहून आलो याचा विचार केला आणि  आठवलं तुझ्या साऱ्या जखमांवर हळहळणारे, पहिल्या रांगेत बसलेले ते आजी आजोबा, ज्यांनी इतिहास त्या वेळी पाहता पाहता जगून ही घेतला. " जय भवानी " चा नारा देणारे, तुला पाहायला आलेले पिटुकले हात पाहिले, तुला जखमा होताना त्यांचे ही हात काप...

देणाऱ्याने देत जावे, घेणाऱ्याने घेत जावे घेता घेता एक दिवस घेणाऱ्याचे हात घ्यावे ही विं. दा करंदीकर यांची सुप्रसिद्ध कविता ज्या विषयावर भाष्य करते ते आपल्या जगण्यातले मर्म, देणारे दोन हात... दातृत्व देण्याची ही भावना निसर्गतः खर तर प्राणी मात्रामध्ये रुजलेली आहे. आपण या सृष्टीचा एक भाग म्हणून वावरताना खर तर प्रत्येक श्वासा साठी या निसर्गाचे देणे लागतो. ही एक आणि अशा असंख्य गोष्टी नकळत पणे आपल्या रोजच्या जगण्यात सहज येतात ज्याची जाणीव ही आपल्याला नसते. ही निसर्गाने रुजवलेली भावना असून ही आपल्या मनात लोभ आणि हव्यास कसा निर्माण करून जाते ?  म्हणजे सतत मिळणाऱ्या या गोष्टीला पूर्ण विराम लागतो तेव्हा च का त्याची जाणीव व्हावी?  कोरोना महामारी चे चित्र पाहता सगळ्यात मोठी झळ ही मनुष्याला झाली ज्यात त्याला या हवेतल्या " प्राण " वायूची किंमत मोजावी लागली. देणारा निसर्ग अचानक आपले श्वास घेणारा झाला. अतिसंचयाने जशी गरीबाच्या फाटक्या झोळीमुळे माती होते तशी गती आपली तर होत नाही ना ?  तेव्हा आपल्याला जशी एखाद्या गोष्टीची गरज भासू शकते तशीच ती इतर कोणाला तरी असू शकते. अशा गरज वंताला देणार...